ربيع بن أحمد الأخويني البخاري

679

هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )

نبوذ جه تر « 1 » بوذ تا ببوسد ، و سديكر نقصان حرارت « 2 » تا نتواند « 3 » نكه داشتن و ببوساند ، و جهارم تكاثف مسام و تلزّز ركها « 4 » تا تحليل نيفتد ، و دايم از تن ما فضول اخلاط ببالايد « 5 » ، فضول اين هضم كه اندر معده بود بغايط بيرون آيذ ، و فضول ان هضم كى اندر جكر بوذ به بول ببالايذ و بعضى سوى زهره رود و بعضى سوى سبرز ، و فضول هضم سديكر كى باندامها بود بمسام بيرون آيذ جن اين فضول از تن بيرون « 5 » نيايند اين اخلاط بسيار كردند و جن بسيار كردند « 5 » و بتن كرد آيند و مستعد بوند مر كنده كشتن را و سببى « 6 » ديكر با اين يار كردذ جن عفونت هوا يا حرارتى « 7 » ديكر بيرون از اعتدال يا حركت نفسى يا « 8 » بدنى و حرارت طبيعى قوى نبوذ آنكاه كنده كردذ و سبب كردذ مر تبها را ، و آن بسيار كشتن اخلاط را سبب سابق خوانند و اين ديكر را كه با او يار كشت سبب بادى خوانند ، و اين عفونت اخلاط را كه سبب تب اوست « 9 » سبب و اصل خوانند جنانك ياذ كردم به اول كتاب ، و طعام خوردن بسيار نيز سبب كردذ مر بسيارى اخلاط را [ و اسوذن بسيار و حركت ناكردن نيز سبب كردذ مر بسيارى اخلاط را ] « 10 » اينك بدين كونه بايذ دانستن اين باب را . اكنون جو « 11 » خون بسيار كردذ و ببوسد ازو تب خونى آيذ « 12 » و كر صفرا « 13 » ببوسد « 12 » ازو تب صفرائى « 14 » آيذ ، و كر بلغم بسيار كردذ و ببوسذ ازو تب بلغمى آيذ ، و كر سودا بسيار كردد و ببوسذ ازو تب « 15 » ربع آيذ « 15 » . جنانك ياذ كردم « 16 » از تنهاى ما جهار كونه فضول همى بيرون

--> ( 1 ) - ف : افزوده . تر ( 2 ) - ب ه : بود . ( 3 ) - ف : تواند ( 4 ) - ب ه : و ( 5 - 5 ) - ف : نيايذ اين اخلاط بسيار كردذ و چن بسيار كردذ ( 6 ) - ف : سبب ( 7 ) - ف : حرارت ( 8 ) - ب ه : حركتى ( 9 ) - ب ه : اين را ( 10 ) - از « ف » و « م » افزوده شد . ب ه : سبب سابق خوانند و . . . سبب كردد مر بسيار كشتن اخلاط . . . ( 11 ) - ف : چن ( 12 - 12 ) - ف : و اكر صفرا پوسذ ( 13 ) - ب ه : بسيار كردد و ( 14 ) - ب ه : غب ايد ( 15 - 15 ) - ف : سودايى ايد اعنى ربع ( 16 ) - ف : افزوده . و ب ه : و كفتم كه